Pierwsza pomoc w zakładzie pracy: obowiązki pracodawcy, osoby wyznaczone i apteczka
czytaj więcej
Julia Bąk
Kontakt w sprawie usług
Opisz sprawę i miejscowość. Ustalimy zakres prac oraz informacje potrzebne do wyceny.
Szkolenia prowadzimy pod adresem:Krakowska 45-47
45-018 Opole
Mapa i dojazd ↗
Gaśnica wisi przy wejściu, nikt jej nie dotyka i… łatwo o niej zapomnieć. Aż do dnia, w którym ktoś zapyta, kiedy był ostatni przegląd gaśnic i gdzie leży protokół. Może to być kontroler z Państwowej Straży Pożarnej, a może nowa osoba, która przejmuje w firmie sprawy BHP.
W tym wpisie odpowiadam na trzy pytania: jak często robić przegląd gaśnic w zakładzie pracy, kto może go wykonać i co z protokołem. Przy każdej odpowiedzi podaję przepis, żebyś mógł go sprawdzić sam.
Spis treści
Przegląd gaśnic co ile? Raz w roku to minimum
Zasadę daje rozporządzenie MSWiA w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów. Gaśnice przechodzą przeglądy techniczne i czynności konserwacyjne w okresach ustalonych przez producenta, nie rzadziej jednak niż raz w roku (§ 3 ust. 3).
Czyli raz w roku to dolna granica, a nie sztywny termin. Jeśli producent Twoich gaśnic wymaga w instrukcji obsługi przeglądu częściej, obowiązuje termin producenta. Ten sam paragraf mówi też, jak przegląd ma wyglądać: zgodnie z Polskimi Normami dotyczącymi gaśnic, dokumentacją techniczno-ruchową i instrukcją obsługi producenta (§ 3 ust. 2).
Kto ma tego pilnować? Ustawa o ochronie przeciwpożarowej każe właścicielowi budynku zapewnić przeglądy techniczne, konserwacje i naprawy urządzeń przeciwpożarowych i gaśnic „w sposób gwarantujący ich sprawne i niezawodne funkcjonowanie” (art. 4 ust. 1 pkt 3). Rozporządzenie dodaje, że właściciele, zarządcy i użytkownicy budynków utrzymują gaśnice w stanie pełnej sprawności technicznej i funkcjonalnej (§ 4 ust. 2 pkt 1).
Przepis karny nie mówi wprost o przeglądzie, tylko o sprawności. Kodeks wykroczeń przewiduje karę aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny dla osoby, która ma obowiązek zapewnić warunki ochrony przeciwpożarowej obiektu i nie utrzymuje urządzeń przeciwpożarowych i gaśnic w pełnej sprawności (art. 82 § 2 pkt 3). Aktualny przegląd to najprostszy sposób, żeby pokazać, że tej sprawności pilnujesz.
Wynajmujesz biuro albo halę?
Wtedy to nie zawsze sprawa właściciela budynku. Ustawa przenosi odpowiedzialność, w całości albo w części, na zarządcę lub użytkownika na podstawie umowy cywilnoprawnej ustanawiającej zarząd lub użytkowanie. Gdy takiej umowy nie ma, odpowiada ten, kto faktycznie włada budynkiem (art. 4 ust. 1a).
Dlatego ustal z wynajmującym na piśmie, kto zamawia przegląd gaśnic w Twoich pomieszczeniach. Lepiej mieć to w umowie niż odkryć przy kontroli, że każdy myślał o drugim.
Legalizacja gaśnic, czyli o co właściwie pytasz
W wyszukiwarce dużo częściej niż „przegląd” pada hasło „legalizacja gaśnic”. Tyle że w rozporządzeniu tego słowa nie znajdziesz. Przepis mówi o przeglądach technicznych i czynnościach konserwacyjnych, w tych samych terminach. Konserwacja gaśnic idzie więc w parze z przeglądem, a nie jest osobną usługą „na kiedyś”.
Jeśli więc serwis proponuje Ci „legalizację”, zapytaj po prostu, co dokładnie zrobi przy każdej gaśnicy i czy pracuje według instrukcji jej producenta. Liczy się zakres pracy, a nie nazwa usługi na fakturze.
Kto może zrobić przegląd gaśnic?
Osoba, która ma do tego odpowiednie kwalifikacje. Tak mówi art. 4 ust. 2 ustawy o ochronie przeciwpożarowej i na nim opiera się odpowiedź Komendy Głównej PSP na pytanie, kto może wykonywać przegląd gaśnic.
No dobra, ale jakie to kwalifikacje? Tu zaczyna się kłopot, bo według Komendy Głównej PSP przepisy nie wskazują konkretnych uprawnień do przeglądu gaśnic. Komenda Główna PSP pisze to wprost i jednocześnie zaznacza, że osoba robiąca przegląd powinna mieć rzeczywiste kwalifikacje, pozwalające zrobić go zgodnie z zasadami wiedzy technicznej. Przypomina też o odpowiedzialności cywilnej i karnej za nierzetelne wykonanie takich czynności.
W praktyce, jak pisze dalej KG PSP, wymagania stawiają producenci gaśnic: w instrukcjach, w dokumentacji techniczno-ruchowej, przez szkolenia i upoważnienia (certyfikaty) dla serwisantów. Jedno z takich szkoleń, szkolenie dla konserwatorów podręcznego sprzętu gaśniczego, prowadzi państwowy instytut badawczy CNBOP-PIB. Według instytutu jego certyfikat jest jednym z warunków uzyskania autoryzacji od producentów gaśnic.
Jak sprawdzić serwis, zanim go zamówisz?
Zadaj cztery pytania. Odpowiedź „nie wiem” na którekolwiek z nich to dobry powód, żeby szukać dalej.
- Czy osoba, która przyjedzie, ma upoważnienie producenta gaśnic, które masz w firmie?
- Czy przegląd zrobi według instrukcji producenta i ma do tych gaśnic części zamienne?
- Czy zostawi protokół z listą wszystkich sprawdzonych gaśnic?
- Co zrobi z gaśnicą, która przeglądu nie przejdzie: naprawi ją, wymieni czy tylko zapisze uwagę?
Czy pracownik może zrobić przegląd gaśnic sam?
Na papierze przepisy nie wymieniają konkretnych uprawnień, więc pokusa jest spora. Ale wymagania zostają te same: przegląd według Polskich Norm, dokumentacji techniczno-ruchowej i instrukcji producenta, zrobiony przez osobę z odpowiednimi kwalifikacjami. Bez szkolenia, narzędzi i części od producenta trudno to uczciwie spełnić.
Codzienne pilnowanie to co innego i tu pracownik bardzo się przydaje. Każdy może sprawdzić, czy gaśnica wisi na swoim miejscu i czy nikt jej nie zastawił. Do gaśnicy ma prowadzić dostęp o szerokości co najmniej 1 m, a z każdego miejsca, w którym może przebywać człowiek, do najbliższej gaśnicy ma być nie więcej niż 30 m (§ 33 ust. 2 rozporządzenia). Takie obejście korytarza nie zastępuje jednak przeglądu.
Protokół z przeglądu gaśnic: czy jest obowiązkowy?
Rozporządzenie nie wymienia protokołu z przeglądu gaśnic. Protokół pojawia się w nim tylko przy innej okazji: przy sprawdzeniu ewakuacji w obiektach, w których prowadzi się gry typu escape room (§ 17a).
Czy w takim razie możesz go sobie darować? Nie radzę. Obowiązek przeglądu jest, a bez dokumentu trudno wykazać, że przegląd się odbył, kiedy i kto go zrobił. Zapewnienie „serwis był chyba w marcu” trudno komukolwiek sprawdzić.
Jest też drugi powód. Instrukcję bezpieczeństwa pożarowego muszą mieć m.in. obiekty użyteczności publicznej, produkcyjne i magazynowe, a w instrukcji określasz wyposażenie w gaśnice i sposób poddawania ich przeglądom i konserwacji (§ 6 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia). Protokół pokazuje, że to, co zapisałeś w instrukcji, dzieje się naprawdę.
Co powinno być w protokole z przeglądu gaśnic?
Przepisy nie dają wzoru, więc poniżej moja lista, a nie wymóg ustawowy. Z takiego protokołu od razu widać, co, kiedy i kto sprawdził:
- data przeglądu i termin następnego,
- nazwa serwisu oraz imię i nazwisko osoby, która przegląd wykonała,
- lista gaśnic z miejscem (np. „parter, korytarz przy wejściu”), typem i numerem fabrycznym,
- wynik dla każdej gaśnicy: sprawna, naprawiona albo wycofana z użytku,
- wykonane czynności i wymienione części,
- podpis serwisanta i osoby z Twojej firmy, która przegląd odebrała.
Protokół trzymaj razem z instrukcją bezpieczeństwa pożarowego albo dokumentacją BHP. Tak, żeby znaleźć go w minutę, a nie w godzinę.
Najczęstsze pytania o przegląd gaśnic
Ile jest ważna gaśnica?+
Rozporządzenie nie podaje jednego okresu, po którym gaśnica „traci ważność”. Terminy przeglądów i konserwacji ustala producent w instrukcji, a o tym, czy konkretna gaśnica nadaje się dalej do użytku, rozstrzyga przegląd.
Czy przegląd gaśnic musi być dokładnie co 12 miesięcy?+
Przepis mówi „nie rzadziej niż raz w roku” i nie precyzuje, czy chodzi o rok kalendarzowy, czy o 12 miesięcy od poprzedniego przeglądu. Bezpieczniej zaplanować kolejny przegląd przed upływem 12 miesięcy, a gdy producent wymaga częściej, według producenta.
Czy gaśnica musi mieć naklejkę z datą przeglądu?+
Rozporządzenie o takim oznaczeniu nie mówi. Mimo to poproś serwis, żeby oznaczył każdą sprawdzoną gaśnicę datą przeglądu. Wtedy każdy pracownik od razu widzi, czy gaśnica jest „w terminie”, bez szukania protokołu.
Pamiętaj
Przegląd gaśnic robisz w terminie producenta, ale nie rzadziej niż raz w roku. Zlecasz go osobie, która ma realne kwalifikacje, najlepiej z upoważnieniem producenta Twoich gaśnic. A protokół, choć przepis go nie wymienia, jest najprostszym dowodem, że obowiązek został spełniony.
Jeśli Twoja firma działa na Opolszczyźnie, przegląd i konserwację gaśnic znajdziesz w naszej ofercie PPOŻ dla firm, a szczegóły dla miasta na stronie PPOŻ w Opolu. Napisz albo zadzwoń, ustalimy termin i zakres dla Twojego obiektu.
Stan prawny: październik 2026. Wpis ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady dla konkretnego obiektu. Zakres obowiązków zależy od rodzaju budynku, prowadzonej działalności i ustaleń z właścicielem lub zarządcą.
Przeczytaj też: ocena ryzyka zawodowego: kto ją robi i kiedy aktualizować oraz pierwsza pomoc w zakładzie pracy: obowiązki pracodawcy.
Julia Bąk
Kontakt w sprawie usług
Opisz sprawę i miejscowość. Ustalimy zakres prac oraz informacje potrzebne do wyceny.
Szkolenia prowadzimy pod adresem:Krakowska 45-47
45-018 Opole
Mapa i dojazd ↗
