Pierwsza pomoc w zakładzie pracy: obowiązki pracodawcy, osoby wyznaczone i apteczka
czytaj więcej
Julia Bąk
Kontakt w sprawie usług
Opisz sprawę i miejscowość. Ustalimy zakres prac oraz informacje potrzebne do wyceny.
Szkolenia prowadzimy pod adresem:Krakowska 45-47
45-018 Opole
Mapa i dojazd ↗
Przeglądasz teczki pracowników przed kontrolą albo po prostu porządkujesz papiery i trafiasz na zaświadczenie ze szkolenia okresowego BHP sprzed trzech lat. I nagle pytanie: to jeszcze ważne, czy już po terminie? A u kierownika, który zaczynał jako magazynier, liczy się stare szkolenie czy nowe?
Szkolenie okresowe ma różne terminy dla różnych stanowisk: raz w roku, raz na 3, 5 albo 6 lat, a u części pracowników biurowych w ogóle nie jest wymagane. Poniżej rozpisuję, kto ma który termin, kiedy nowa osoba musi przejść pierwsze szkolenie okresowe i od jakiej daty liczyć kolejne.
Spis treści
Szkolenie BHP co ile lat? Terminy dla poszczególnych stanowisk
Obowiązek szkoleń okresowych wynika z art. 237³ § 2 Kodeksu pracy. Szczegóły, czyli kto i jak często, są w § 14 i § 15 rozporządzenia w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy. Przepis za każdym razem mówi „nie rzadziej niż”, więc to są terminy maksymalne:
| Kto | Szkolenie okresowe nie rzadziej niż |
|---|---|
| Stanowiska robotnicze | raz na 3 lata |
| Prace szczególnie niebezpieczne | raz w roku |
| Pracodawcy i osoby kierujące | raz na 5 lat |
| Inżynieryjno-techniczni | raz na 5 lat |
| Służba BHP | raz na 5 lat |
| Inni narażeni na zagrożenia lub odpowiedzialni za BHP | raz na 5 lat |
| Administracyjno-biurowi | raz na 6 lat (czasem wcale) |
Osoby kierujące to m.in. kierownicy, mistrzowie i brygadziści, a inżynieryjno-techniczni to np. projektanci, konstruktorzy maszyn, technolodzy i organizatorzy produkcji (§ 14 ust. 2). Ostatnia grupa obejmuje pracowników spoza tej listy, których praca wiąże się z narażeniem na czynniki szkodliwe dla zdrowia, uciążliwe lub niebezpieczne albo z odpowiedzialnością w zakresie BHP.
O tym, który termin obowiązuje, decyduje stanowisko, a nie rodzaj umowy czy staż pracownika. Pracodawca może też ustalić częstsze szkolenia. Robi to po konsultacji z pracownikami lub ich przedstawicielami, biorąc pod uwagę rodzaj i warunki pracy (§ 15 ust. 3 rozporządzenia).
Kto szkoli się co roku?
Pracownicy na stanowiskach, na których wykonuje się prace szczególnie niebezpieczne. Ten termin stoi w tym samym przepisie co szkolenie robotnicze (§ 15 ust. 1), więc chodzi o osoby, które takie prace same wykonują. Co to za prace, mówi § 80 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy: to prace opisane w tym rozporządzeniu (np. roboty budowlane i remontowe prowadzone bez wstrzymania ruchu zakładu), prace uznane za szczególnie niebezpieczne w innych przepisach BHP albo w instrukcjach eksploatacji urządzeń, a także inne prace o zwiększonym zagrożeniu, które za takie uzna sam pracodawca.
Wykaz takich prac w zakładzie ustala i aktualizuje pracodawca (§ 80 ust. 2). Jeśli go nie masz, to… trudno powiedzieć, kto u Ciebie powinien szkolić się co roku. Od tego wykazu warto zacząć.
Szkolenie okresowe BHP dla pracowników administracyjno-biurowych
Tu jest wyjątek, o którym łatwo zapomnieć. Pracownik biurowy nie musi przechodzić szkolenia okresowego, jeśli przeważająca działalność pracodawcy należy do grupy działalności z kategorią ryzyka nie wyższą niż trzecia. Chyba że z oceny ryzyka zawodowego wynika, że szkolenie jest potrzebne (art. 237³ § 2² Kodeksu pracy).
Kategorię sprawdzasz po kodzie PKD swojej przeważającej działalności w załączniku nr 2 do rozporządzenia w sprawie różnicowania stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe.
Dwie sytuacje odwracają zwolnienie i wtedy masz 6 miesięcy na przeszkolenie biurowych:
- grupa Twojej działalności dostanie kategorię ryzyka wyższą niż trzecia - 6 miesięcy liczysz od dnia ustalenia wyższej kategorii (art. 237³ § 2³);
- nowa ocena ryzyka pokaże, że szkolenie jest konieczne - 6 miesięcy liczysz od dnia dokonania tej oceny (art. 237³ § 2⁴).
Zwolnienie dotyczy tylko szkolenia okresowego. Szkolenie przed dopuszczeniem do pracy (wstępne) pracownik biurowy przechodzi tak samo jak każdy inny.
Kiedy pierwsze szkolenie okresowe po zatrudnieniu?
Szkolenie wstępne nie zastępuje okresowego. Pierwsze szkolenie okresowe trzeba przeprowadzić (§ 15 ust. 4 rozporządzenia):
- w ciągu 6 miesięcy od rozpoczęcia pracy na stanowisku - u pracodawców i osób kierujących pracownikami,
- w ciągu 12 miesięcy od rozpoczęcia pracy na stanowisku - u wszystkich pozostałych grup z tabeli.
Zwróć uwagę na słowa „na stanowisku”. Magazynier, który od 1 marca 2027 r. zostaje kierownikiem zmiany, przechodzi do innej grupy. Jako osoba kierująca pracownikami powinien przejść szkolenie okresowe dla kierujących w ciągu 6 miesięcy, czyli do początku września 2027 r.
Można go z tego zwolnić tylko wtedy, gdy w tym okresie przeszedł już szkolenie okresowe dla innej grupy stanowisk, a jego program obejmował zakres wymagany na nowym stanowisku (§ 15 ust. 5 pkt 2). Szkolenie robotnicze tego zwykle nie załatwia, bo program dla kierujących jest szerszy: minimum 16 godzin lekcyjnych zamiast 8.
Od kiedy liczy się termin kolejnego szkolenia okresowego?
Skoro szkolenie ma się odbywać „nie rzadziej niż raz na 3 lata” (czy 5, czy 6), to między jednym a drugim szkoleniem nie może minąć więcej niż ten okres. Przepis nie mówi wprost, od jakiego dnia liczyć ten okres. W praktyce przyjmuje się datę ukończenia poprzedniego szkolenia okresowego, czyli datę z zaświadczenia.
Szkolenie okresowe kończy się egzaminem, a dowodem, że pracownik zdał go z wynikiem pozytywnym, jest zaświadczenie od organizatora. Jego odpis trafia do akt osobowych pracownika (§ 16 rozporządzenia). Z tego dokumentu odczytasz datę, od której liczysz.
Przykład: pracownik na stanowisku robotniczym zdał egzamin 14 marca 2024 r. Następne szkolenie okresowe musi przejść najpóźniej do 14 marca 2027 r. W praktyce lepiej zaplanować je kilka tygodni wcześniej, bo urlop czy zwolnienie lekarskie potrafią przesunąć termin szkolenia.
Ile ważne jest szkolenie BHP przy zmianie pracodawcy?
W przepisach o szkoleniach BHP nie znajdziesz słowa „ważność”, ale w praktyce tak się o tym mówi. Nowy pracownik może zostać zwolniony z pierwszego szkolenia okresowego, jeśli przyniesie aktualne zaświadczenie o odbyciu wymaganego szkolenia okresowego u poprzedniego pracodawcy (§ 15 ust. 5 pkt 1). Przepis mówi o „aktualnym zaświadczeniu” o „wymaganym szkoleniu okresowym”, czyli takim, jakie obowiązuje na nowym stanowisku.
Kolejny termin liczy się wtedy w praktyce od daty z tego zaświadczenia, a nie od dnia zatrudnienia. Zaświadczenie dla magazyniera nie zwalnia jednak z pierwszego szkolenia okresowego na stanowisku kierowniczym.
Za szkolenie okresowe można też uznać kurs zawodowy albo inne doskonalenie zawodowe ukończone w tym okresie, jeśli jego program obejmował program szkolenia okresowego dla danego stanowiska (§ 17 rozporządzenia). Musi to wynikać z programu kursu, a nie z samej nazwy.
Co, jeśli termin szkolenia okresowego już minął?
Kodeks pracy zabrania dopuszczać do pracy osobę, która nie zna dostatecznie przepisów i zasad BHP (art. 237³ § 1), a pracodawca ma obowiązek prowadzić szkolenia okresowe (art. 237³ § 2). Kto odpowiada za stan BHP albo kieruje pracownikami i nie przestrzega przepisów lub zasad BHP, podlega karze grzywny od 2000 do 60 000 zł (art. 283 § 1 Kodeksu pracy).
Jeśli zauważysz zaległość, nie czekaj do najbliższej kontroli. Zorganizuj szkolenie jak najszybciej i od razu wpisz do kalendarza kolejne terminy dla całej załogi.
Najczęstsze pytania o szkolenie okresowe BHP
Co ile lat jest szkolenie BHP dla pracodawców?+
Nie rzadziej niż raz na 5 lat, a pierwsze w ciągu 6 miesięcy od objęcia stanowiska (§ 15 ust. 2 i 4 rozporządzenia). Obowiązek dotyczy także samego pracodawcy, nie tylko jego pracowników (art. 237³ § 2¹ Kodeksu pracy).
Czy szkolenie okresowe BHP można zrobić online?+
Tak, ale nie na każdym stanowisku. Wszystkie grupy z tabeli poza stanowiskami robotniczymi i stanowiskami z pracami szczególnie niebezpiecznymi mogą przejść szkolenie okresowe jako samokształcenie kierowane. To nauka z materiałów od organizatora, przekazywanych m.in. przez internet, z możliwością konsultacji z wykładowcą (§ 1a pkt 5 i § 15 ust. 2 rozporządzenia).
Te dwie grupy mają szkolenie okresowe w formie instruktażu (§ 15 ust. 1), a ramowy program przewiduje instruktaż na stanowisku pracy. Każde szkolenie okresowe, także to przez internet, kończy się egzaminem (§ 16 ust. 1).
Ile trwa szkolenie okresowe BHP?+
Ramowe programy z załącznika nr 1 do rozporządzenia podają minimum w godzinach lekcyjnych po 45 minut:
- pracodawcy i osoby kierujące pracownikami - 16 godzin,
- stanowiska robotnicze - 8 godzin,
- pracownicy inżynieryjno-techniczni - 16 godzin,
- służba BHP - 32 godziny,
- pracownicy administracyjno-biurowi oraz inni narażeni na zagrożenia lub odpowiedzialni za BHP - 8 godzin.
Czy szkolenie okresowe BHP odbywa się w czasie pracy?+
Tak. Szkolenia BHP pracowników odbywają się w czasie pracy i na koszt pracodawcy (art. 237³ § 3 Kodeksu pracy).
Co zapisać przy każdym pracowniku?
Wystarczą trzy informacje: grupa stanowiska, data rozpoczęcia pracy na tym stanowisku i data ostatniego zaświadczenia. Z nich policzysz każdy termin z tego wpisu, także po awansie czy przeniesieniu na inne stanowisko.
Jeśli chcesz, żeby ktoś policzył terminy za Ciebie albo przeprowadził szkolenie, zajrzyj do naszej oferty szkoleń BHP. Szkolenia w Opolu prowadzimy przy ul. Krakowskiej 45-47, a szczegóły znajdziesz na stronie szkolenia BHP w Opolu.
Stan prawny: październik 2026. Wpis ma charakter informacyjny. Zakres obowiązków w Twojej firmie zależy od rodzaju wykonywanej pracy i oceny ryzyka zawodowego.
Przeczytaj też: ocena ryzyka zawodowego: kto ją robi i kiedy aktualizować oraz pierwsza pomoc w zakładzie pracy: obowiązki pracodawcy.
Julia Bąk
Kontakt w sprawie usług
Opisz sprawę i miejscowość. Ustalimy zakres prac oraz informacje potrzebne do wyceny.
Szkolenia prowadzimy pod adresem:Krakowska 45-47
45-018 Opole
Mapa i dojazd ↗
